Zoeken
  • Noguru

Een paar verhaaltjes waar je misschien iets uithaalt....., of niet.

Bijgewerkt: feb 7


Hoe het begon.

2.5 miljoen jaar waren we een van de 5 tot 6 mensaapsoorten op deze aardkloot. We stonden niet bovenaan de voedselketen. We stonden ergens in het midden en dat betekende onder meer dat we bedreigd werden en opgegeten konden worden. We jaagden en aten zelf kleine dieren. En leefden in kleine groepjes.

70.000 jaren geleden ontstond er een cognitieve sprong voorwaarts vanwege een kleine genetische verandering die ons een enorme voorsprong gaf op andere dieren. We kwamen bovenaan de voedselketen te staan. We konden ons ook verspreiden vanuit Africa en Azië naar andere delen van de wereld. Zo konden we bijvoorbeeld 45.000 jaar gelden Australië bereiken waardoor we binnen 2 tot 3000 jaar meer dan 90% van de zoogdieren konden laten uitsterven. Door die cognitieve sprong voorwaarts waren we ook in staat samen te werken in grotere groepen dan voorheen gebaseerd op een gemeenschappelijk verhaal.

10.000 jaar gelden begon een nieuwe revolutie; de agrarische. We waren in staat graan en groenten te verbouwen ed. Het maakte ook handel mogelijk. Naties ontstonden, koningen ontstonden, boeren ontstonden. En bovenal we werden van jagers boeren.

200 jaar geleden ontstond het humanisme. De gedachte was dat ieder mens zelf kon nadenken. Zelf beslissingen kon nemen. Zichzelf kon ontwikkelen . Vrij was om te doen en laten wat ie maar wilde. Over zelfexpressie beschikten. In tegenstelling tot wat religie ons vertelde. Een nieuw verhaal was geboren. Humanisme. Religie was natuurlijk hardnekkig. Dat was het verhaal dat ons was verteld. En wat we massaal geloofden. Een autoriteit buiten ons (God, een priester, de kerk, de Paus) leidde ons voor houvast. Nu hadden wij zelf de regie.

Nu leven we in een zeer humanistisch tijdperk. De mens weet als geen ander zelf het beste wat ie moet doen. De mens heeft zelfbeschikking en vrije wil. Niemand, geen ander mens of autoriteit, kan ons vertellen hoe we in elkaar zitten en wat we denken, en welke voorkeuren we hebben, en wat onze diepste verlangens zijn, wat onze betekenis in het leven is, wat we hier komen doen op deze aardkloot, wat wel of niet goed voor ons is. En ga zo maar door. Dat is het verhaal waarin we nu geloven dan wel leven.

Verhalen en onze realiteit.

Verhalen bepalen onze realiteit. Net als deze verhalen die ik net ff heb verteld. Verhalen zijn echter fictie, daarom zijn het verhalen. Als je hard je best doet, dan zul je succesvol zijn. Als je mediteert, zul je blijvend meer rust en helderheid ervaren. enz. Maar ook op andere levels zijn er verhalen die we geloven. Het verhaal over geld geloven we. Geld heeft van zichzelf geen waarde. We hebben het bedacht waardoor we de mogelijkheid hebben bananen, appels of auto's enz. te kopen. Maar een briefje van 10 euro kun je niet eten teneinde je honger of dorst te stillen of je van A naar B te brengen.

Het vrije wil verhaal is zo'n ander verhaal. Wetenschappelijk is nergens aangetoond dat die wil van ons geheel vrij is. We willen zelf wel iets en kiezen dan iets of nemen een beslissing. Maar is die wil of keuze of beslissing werkelijk vrij? Nemen wij in totale vrijheid die beslissing? Neen, die zogenaamde vrijheid is ook een verhaal. De beslissing wordt genomen op basis van evolutionaire, biologische en neurologische data die verankerd zijn in ons DNA. Daar komt niemand aan te pas. Ook niet een soort zelfbewustzijn waarop jouw IK zich zal beroepen. Die IK, die wil natuurlijk vrij zijn. Terwijl die IK zelf ook een verhaaltje is. Een illusie. Net als vele verhalen dus zijn.

Verhalen en verbeelding

We leven van verhalen. Er is niets mis met verhalen. Neo liberalisme, Trumpisme, Communisme, Islam, Kapitalisme, Verlichting, Hindoeïsme, Boeddhisme, Maoïsme, we hebben erin gelooft of geloven er nog in. Verhalen komen uit onze verbeelding. Die verbeelding zorgt ervoor dat we vooruit kunnen kijken en ideetjes, gedachten, opvattingen kunnen verwoorden en kunnen omzetten in plannetjes voor de toekomst. Die vaardigheid groeit en groeit evolutionair gezien langzaam en is ontstaan vanuit die cognitieve sprong voorwaarts.

Het maakt ook dat als je een goed verhaal hebt en dat kan verspreiden op een snelle en effectieve manier dat veel mensen het zullen geloven. Autoriteit is daarvoor ook nodig. De Koude Oorlog (ook een verhaaltje) kwam tot een einde dankzij de beslissing van 1 man, Gorbatsjov. Hij leverde namens de Sovjets veel macht in waardoor de dreiging van een nucleaire oorlog verdween en daarmee de Koude Oorlog. Zomaar.

Even een vraag tussendoor......;

Wat moet je nu met deze statistieken?

1. Meer mensen sterven wereldwijd aan ouderdom dan aan infectieziekten. 2. Meer mensen sterven wereldwijd aan overvoeding dan dat er mensen sterven aan ondervoeding. 3. Meer mensen sterven wereldwijd aan zelfmoord dan aan oorlogen, terrorisme, steekpartijen enz.

Je zou kunnen zeggen dat door die cognitieve sprong voorwaarts de mensheid zich positief heeft ontwikkeld..... Immers, we kunnen infectieziekten beter controleren, we worden ouder, de honger in de wereld is enorm afgenomen en het aantal slachtoffers van het kwade is ook vele malen minder dan ca. 200 jaar geleden en neemt alleen maar verder af.

Er is nu ook geen concrete dreiging op wereldniveau gezien dan. Of is dat ook maar een verhaaltje? Dat we vooruit gaan. En dat we dat zullen blijven doen. Dat is nog onduidelijk.

De nieuwste (bedreigende) verhalen.

Nieuwe dreigingen zijn er zeker. Klimaatverandering, nucleaire oorlog en artificiële intelligentie en bio-engineering. Tenminste dat zijn de verhalen die nu de ronde doen.

Zelf beschikking zal in geval van artificiële intelligentie en bio-engineering een heel andere betekenis krijgen als dat al niet het geval is vanwege de illusie van vrije wil. AI zal razendsnel toenemen. Nu weten Google, Facebook en Amazon al heel veel van je. Kindle (elektronische boeken lezer) weet al precies wanneer je bent gestopt met lezen, bij welke zin, wanneer je weer bent begonnen met lezen, bij welke zin je eventjes stopte met lezen, wanneer je wat stukken in de tekst oversloeg en in de nabije toekomst kan zo'n apparaat met gezichtsherkenning software ook zien welke emotie je ervaart bij het lezen van een zin of een pagina of een passage in een boek. Al die data wordt opgeslagen zodat jij als mens beter gekend zal worden dan je jezelf ooit zal leren kennen. Dat geldt ook voor al je voorkeuren die je op het web achterlaat.

Algoritmes en biomechanische reacties.

Je zult zeggen, maar ik ben toch degene die iets voelt of iets denkt?! Dat kan toch nooit ontcijferd worden?! En bovendien, er gebeurt dan zoveel in mijn brein dat daar nooit met hoge zekerheid voorspellingen over te maken zijn? Nee, zeker niet. In ieder geval nu niet. Echter zolang AI voortschrijdt, en dat gaat razendsnel, dan zal die data over jou schrikbarend veel zijn en zorgt AI ervoor dat ze die data razendsnel kunnen analyseren en je ook kunnen adviseren bij het nemen van bepaalde beslissingen. Google wordt dan je persoonlijke adviseur.

Net zoals in het nu nog primitieve voorbeeld van Google Maps. Google Maps vertelt je nu hoe je moet reizen. Als je dan toch een keer een andere afslag neemt omdat je intuïtie of richtinggevoel je dat verteld, dan blijkt toch vrijwel altijd dat je later aankomt dan je had gewild, ook omdat je wegversperringen of files niet had kunnen voorzien. Dus je volgt Google Maps dus uiteindelijk toch maar omdat het zich bewezen heeft. Het werkt. Net als vroeger het stratenboek.

En het wordt nog mooier. Nu bestaan er al voorbeelden van mensen die sensoren in een lichaam hebben gekregen waardoor artsen op afstand lichamelijk disfunctioneren kunnen voorspellen en de mens kunnen waarschuwen zodat er tijdig nog iets gedaan kan worden aan die disfunctie. Dergelijke biometrische sensoren zullen ook in toenemende mate intrede doen. Medisch gezien verdomde handig. Het voorkomt voortijdig lichamelijk falen.

Een ander beroemd medisch voorbeeld is het voorbeeld van Angelina Jolie waarbij genetisch onderzoek voorspelde dat ze jaren later borstkanker zou krijgen. Angelina voelde op dat moment helemaal niets. Ze voelde zich fit. Maar ze ondernam wel actie en deelde haar verhaal met velen.

Gevoelens.

Nu komen we op gevoelens. Angelina voelde niets op het moment van onderzoek. Wij als mensen zijn echter gewend te vertrouwen op onze gevoelens. Als we iets voelen, dan weten we dat we boos, verdrietig, gefrustreerd, blij, opgelucht, verrast enz. zijn. Ze zeggen ons iets hoe we de wereld om ons heen ervaren, humanisten zoals we zijn. AI ziet gevoelens niet als gevoelens maar als biochemische reacties. Biochemische reacties die in algoritmes te vangen zijn. AI ziet ons, zou je kunnen zeggen als een complex, te ontcijferen geheel van algoritmes. Algoritmes die met behulp van AI te doorgronden zijn. En dat hoeft niet lang te duren voordat AI dat helemaal doorgrond heeft.

Zelfrijdende auto's zijn een primitief voorbeeld van AI. New York heeft zijn 10.000 taxichauffeurs dan niet meer nodig. Om van A naar B te komen heb je geen gevoelens nodig. Hooguit moet de auto weten wat te doen als er een oma'tje oversteekt met haar kleinkinderen en de enige uitwijkmanoeuvre is van de weg te raken waardoor degene die gereden wordt komt te overlijden. Dit is natuurlijk een van de scenario's waarmee de zelfrijdende auto's dan op pad worden gestuurd. Engineers van zo'n auto moeten dus wel iets weten van filosofische dan wel ethische vraagstukken die AI met zich meebrengt.

Maar nogmaals , gevoelens zijn slechts biochemische reacties die je in kaart kunt brengen en vast kunt leggen in een algoritme. Net als alle andere fysieke processen.

De uitkomst.

We kunnen nu zelfs al delen van ons lichaam namaken. Letterlijk.

Longen, nieren, hart en lever kunnen we al maken.

Maar ook zullen we veel meer en snel te weten komen over de werking van ons brein en zenuwstelsel en de samenwerking daartussen. AI zal daarbij ook helpen in samenwerking met biometrische sensoren in ons lijf. Freaky ook wel. Toch?

Je zou kunnen zeggen dat we op een gegeven moment in staat zijn lichamen, breinen en de geest na te maken. We worden van een Homo Sapiens een Homo Deus.

Of dit ook maar weer een verhaaltje....?

En wat is fictie en wat is realiteit?

En kunnen we wellicht met alles dealen omdat we de capaciteit tot verbeelden hebben, plannen kunnen maken en op wereldniveau samenwerking op gang kunnen brengen waardoor we belangrijke issues tackelen?

Hmmm, moeilijk te zeggen.

Onze voortdurende onstopbare drang naar meer gemak, meer plezier en meer geluk enz. in combinatie met de daaraan onlosmakelijk verbonden behoefte aan economische groei, zal ons wellicht doen uitsterven. Als een soort Humanoid (= half mens - half robot)?

Die voortdurende drang, ik noem het ook wel verkramping, zou wel eens een einde kunnen maken aan onze soort. En dan hebben we het niet nog niet over de voortdurend groeiende wereldbevolking.

Robots, AI, virtuele omgevingen, biotechnologie gaan ons wellicht overbodig maken. We worden nutteloos. We beslissen niet meer. We kiezen niet meer. We zijn een betekenisloos onderdeel geworden van een gedigitaliseerde wereld. Slechts een zeer beperkt aantal mensen zullen nog de macht hebben vanwege AI. En het gat tussen die mensen en de mensen die geen betekenis hebben zal nog groter zijn dan nu.

Happy end toch nog?

Net als in allerlei Scifi movies is er altijd wel een happy end. De robots of aliens die onze wereld dreigen te vernietigen worden uiteindelijk toch verslagen door een geniaal idee of gewoon door liefde tussen mensen die groeit en waardoor iedereen zich verenigt. Liefde overwint alles.

Liefde is natuurlijk ook maar een verhaaltje....

Liefde is vanuit AI ook een biochemische reactie en -proces.

Wij geloven er graag in net als in een happy end.

Dus wat nu te geloven?


Je hoeft het niet te geloven.

Verhaaltjes zijn maar verhaaltjes.

Fictie is fictie.

Realiteit is realiteit.

Alles wat we via onze zintuigen mogen voelen, zien, horen, ruiken en proeven en hoe dit verwerkt wordt via ons brein en zenuwstelsel zal onze realiteit bepalen. Hoe beperkt die ook is omdat we zelf ook niet begrijpen hoe dat proces precies verloopt. En hoe meer we ook menen te weten over waar we vandaan komen en hoe we als mens ons ontwikkeld hebben.

Alles wat gebeurt en wat er niet gebeurt, gebeurt omdat het gebeurt.

En bovendien we zullen nooit weten wat er voor de Big Bang was. Of er iets was. En of er iets is wat het mogelijk maakt dat dit lichaam ademt, klopt, verwerkt, herstelt, groeit en transporteert. Algoritmes en biometrische sensoren mogen wellicht achterhalen hoe dit geniale lichaam van ons functioneert, ze zullen nooit weten welke energie of entiteit het aanstuurt.

En misschien mogen we dan wel zeggen, zo lang we dat niet weten was dit alles wederom een mooi verhaal.






(dit artikel kwam mede tot stand na het bestuderen van diverse interviews en presentaties van Yuval Noah Harari)

#AI #biomedisch #fictie #filosofie #abriefhistoryofhumankind #algoritmes #thematrix

0 keer bekeken